Saƙo ya shigo wayarka. Yana da babban take, hoto mai tayar da hankali da kalmar cewa a gaggauta yaɗawa. Kafin ka karanta sosai, tuni hannunka ya nufi tura shi zuwa wasu rukuni. Tambayar ita ce: me ka tabbatar kafin ka zama wani ɓangare na tafiyar wannan labari?
Ni wannan gaggawar tana damuna, musamman idan mummunan labari ne game da mutum ko al'umma. Wasu ba sa tambayar inda ya fito, ranar da abin ya faru ko ko hoton yana da alaƙa da shi. Suna ganin cewa tunda mutane da yawa sun tura, dole akwai gaskiya. Amma yawan maimaitawa ba hujja ba ne.
A fara da asalin bayanin
Idan aka ce wata hukuma ta sanar da abu, a nemi sanarwar daga inda hukumar take wallafawa. Idan rahoto ne, a duba wanda ya rubuta shi da abin da ya dogara da shi. Kada hoton rubutu marar suna ya zama cikakkiyar hujjar da za mu yi wa mutane hukunci da ita.
Wani lokaci tsohon labari ake sake fitarwa kamar sabo. Hoto na wani gari kuma a jingina shi ga wani wuri. Don haka kwanan wata da mahallin labarin suna da muhimmanci. Abin da ya faru a baya zai iya zama gaskiya, amma amfani da shi a wani sabon batu zai iya ba mutane fahimtar ƙarya.
Idan ba ka iya tabbatarwa ba, akwai zaɓi mai sauƙi: kada ka tura tukuna. Rashin kasancewa farkon mai yaɗa labari ba zai rage maka daraja ba. Amma idan ka taimaka wajen yaɗa ƙarya, gyaranta zai iya fi ƙarfin saƙon farko. Mutane ba koyaushe suke ganin gyara ba.
Tambayar da ke kare ra'ayinmu
Mu fi ƙara lura idan labarin ya yi daidai da abin da muke so mu ji. Idan muna ƙin wani ɗan siyasa, mummunan saƙo a kansa zai iya zama mana daɗi. Idan muna son sa, za mu iya saurin yarda da duk abin da yake kare shi. A nan ne gwajin gaskiya yake buƙatar ƙarin ƙoƙari.
Ba kowane saɓani ne yake nufin ɗaya daga cikin ɓangarorin yana ƙarya da gangan ba. Wani yana iya kuskure ko bai samu cikakken bayani ba. Wannan ya sa ya kamata mu yi tambaya cikin ladabi. Idan muka fara da zagi, za mu iya hana samun bayanin da zai warware ruɗanin.
Haka kuma kalmar cewa an ji ba ta cire mana nauyin abin da muka wallafa ba. Idan muna yaɗa zargi mai cutarwa, ya kamata mu tambayi kanmu dalilin da ya sa muke ƙara masa masu karantawa. Shin muna taimaka wa fahimtar gaskiya ne, ko muna ɗaukar jita-jita ne kawai muna ba ta sabon ƙarfi?
Idan mun yi kuskure fa?
Mu gyara a fili yadda ya kamata. Idan saƙon ya tafi rukuni uku, kada gyaran ya tsaya a shafin da mutane kaɗan suke gani. Mu bayyana abin da ya yi kuskure da abin da muka tabbatar daga baya. A nemi afuwa idan abin ya cutar da wani.
Wannan ba alamar rashin basira ba ce. Alama ce cewa muna ɗaukar amincin kalamarmu da muhimmanci. Mutumin da ya yarda ya gyara zai iya koya, kuma masu karatunsa za su fahimci cewa gaskiya ta fi masa kare girman kai muhimmanci.
Dan Allah mu rage gaggawa. Akwai abubuwan da za su fi amfanar mutane fiye da kasancewa farkon mai tura saƙo. Idan labari gaskiya ne, zai iya jure ɗan lokacin da muka ɗauka wajen tambaya. Idan kuma ƙarya ne, wannan ɗan haƙurin namu zai iya hana ya ƙara cutar da wani. Allah ya shirye mu.
0 Comments